انگل های داخلی در مرغ و جوجه ها؛ علائم، انواع، روش های تشخیص، درمان و پیشگیری

انگل های داخلی یکی از شایع ترین و درعین حال پنهان ترین مشکلات در مرغداری های خانگی و روستایی هستند. بسیاری از مرغداران زمانی متوجه وجود انگل می شوند که مرغ ها دچار:

• کاهش وزن

• افت تخمگذاری

• ضعف و بی حالی

• اسهال

• یا کاهش رشد جوجه ها

شده اند.

مشکل اینجاست که انگل های داخلی معمولا به تدریج گله را ضعیف میکنند و علائم آن ها ممکن است با بیماری های دیگر اشتباه گرفته شود. به همین دلیل برخی مرغداران ماه ها با کاهش تولید و ضعف در گله مواجه هستند، بدون اینکه علت را پیدا کنند.

جوجه ها نسبت به مرغ های بالغ حساس تر هستند و آلودگی انگلی در آن ها می تواند در مدت کوتاهی باعث توقف رشد، لاغری شدید، ضعف سیستم ایمنی و حتی تلفات شود.

در این مقاله به صورت کامل با انواع انگل های داخلی مرغ، علائم، روش های درمان و مهم تر از همه روش های پیشگیری آشنا می شویم.

انگل داخلی چیست؟

انگل داخلی موجود زنده ای است که داخل بدن مرغ زندگی میکند و از مواد غذایی و منابع بدن میزبان تغذیه میکند.

بیشتر انگل های داخلی در بخش های مختلف دستگاه گوارش زندگی میکنند، اما بعضی از آن ها ممکن است سایر اندام ها را نیز درگیر کنند.

وجود تعداد کم انگل همیشه باعث علائم واضح نمی شود، اما با افزایش تعداد آنها، سلامت مرغ به تدریج تحت تاثیر قرار می گیرد.

چرا مرغ های خانگی بیشتر در معرض انگل هستند؟

مرغ هایی که در فضای باز، حیاط، باغ یا روستا نگهداری می شود بیشتر در معرض آلودگی قرار دارند زیرا :

• با خاک تماس مستقیم دارند.

• از زمین غذا جمع می کنند.

• با پرندگان وحشی تماس پیدا می کنند

• و ممکن است به مدفوع آلوده دسترسی داشته باشند

در مقابل مرغ هایی که در محیط کنترل شده و بهداشتی نگهداری می شوند معمولا کمتر دچار آلودگی شدید می شوند.

شایع ترین انگل های داخلی مرغ و جوجه ها

کرم گرد (Round Worm)

کرم گرد یکی از رایج ترین انگل های داخلی مرغ است. این کرم ها در روده زندگی می کنند و از مواد غذایی مصرفی مرغ تغذیه می کنند.

در آلودگی شدید ممکن است باعث:

• کاهش رشد جوجه ها

• لاغری

• ضعف عمومی

• کاهش تخمگذاری

• انسداد روده

شوند.

در برخی موارد حتی ممکن است کرم ها در مدفوع دیده شوند.

کرم مویی (Hairworm)

کرم های مویی بسیار باریک و نازک هستند و معمولا در قسمت های مختلف دستگاه گوارش زندگی می کنند.

این انگل ها می توانند باعث:

• کاهش اشتها

• اسهال

• کم خونی

• و ضعف شدید

شوند.

جوجه ها نسبت به این انگل حساسیت بیشتری دارند.

کرم نواری (Tapeworm)

کرم نواری از طریق بعضی حشرات و میزبان های واسط وارد بدن مرغ می شود.

این انگل ممکن است مدت زیادی بدون علامت باقی بماند اما در آلودگی شدید باعث:

• کاهش وزن

• افت تولید تخم

• و ضعف عمومی

خواهد شد.

کرم سکومی

این انگل معمولا در سکوم یا روده کور زندگی می کند و می تواند زمینه را برای بعضی بیماری های دیگر نیز فراهم کند.

انگل های تک یاخته ای؛ کوکسیدیوز

اگر چه کوکسیدیوز از نظر علمی در گروه کرم ها قرار نمی گیرد، اما در عمل بسیاری از مرغداران آن را در کنار انگل های داخلی می شناسند.

این بیماری یکی از مهم ترین دلایل:

• اسهال خونی

• ضعف شدید

• کاهش رشد

• و تلفات جوجه ها

است.

جوجه های جوان بیشترین حساسیت را نسبت به این بیماری دارند.

علائم وجود انگل داخلی در مرغ ها

علائم بسته به نوع و شدت آلودگی متفاوت است، امل شایع ترین نشانه ها عبارتند از:

• کاهش وزن با وجود مصرف غذا

• لاغری و برجسته شدن استخوان سینه (سینه کاردی)

• بی حالی و کاهش فعالیت

• پرهای ژولیده و نامرتب

• افت تخمگذاری

• اسهال

• رشد ضعیف جوجه ها (گاهی اختلاف شدید اندازه بین جوجه های هم سن است)

• رنگ پریدگی تاج و ریش

• کاهش اشتها

• و حتی تلفات

درمان انگل های داخلی در مرغ

درمان معمولا با استفاده از داروهای ضد انگل انجام می شود.

نوع دارو به شدت آلودگی و شرایط گله بستگی دارد و ممکن است برای برخی انگل ها یک داروی ضدانگل جوابگو نباشد.

آیا درمان یک پرنده کافی است؟

خیر

در بیشتر موارد اگر یک مرغ آلوده باشد، احتمال آلودگی سایز پرندگان نیز وجود دارد.

به همین دلیل درمان بصورت گروهی انجام می شود.

آیا پس از درمان نیاز به تکرار دارو وجود دارد؟

در بسیاری موارد بله.

بعضی داروها فقط انگل بالغ را از بین می برند و روی تخم انگل تاثیری ندارند.

به همین دلیل ممکن است درمان طبق نظر دامپزشک چند هفته بعد تکرار شود.

نقش نظافت در پیشگیری انگل

بسیاری از تخم های انگل از طریق مدفوع وارد محیط می شوند. اگر نظافت سالن ضعیف باشد:

• آلودگی محیط افزایش پیدا می کند

• جوجه ها دوباره آلوده می شوند

• و چرخه بیماری ادامه پیدا می کند.

جمع آوری مرتب فضولات و ضدعفونی محیط نقش مهمی در پیشگیری دارد.

جلوگیری از تماس با پرندگان وحشی

پرندگان آزاد و وحشی می توانند ناقل بسیاری از بیماری ها و انگل ها باشند.

کاهش تماس مرغ ها با کبوتر ها، گنجشک ها و سایر پرندگان خطر انتقال بیماری را کاهش می دهد.

آیا برنامه منظم ضدانگل لازم است؟

در مرغداری های خانگی، مخصوصا در پرورش فضای باز، برنامه منظم ضدانگل لازم است.

که این دوره با توجه به منطقه و شرایط نگهداری ممکن است متفاوت باشد، اما معمولا هر ۶۰ روز یکبار تکرار لازم است.

داروهای ضدانگل موجود در فروشگاه را می توانید از این قسمت ببینید.

جمع بندی نهایی

انگل های داخلی یکی از مهم ترین عوامل کاهش رشد، افت تخمگذاری و ضعف گله در مرغداری های خانگی هستند.

تشخیص زود هنگام و درمان مناسب می تواند از خسارت های جدی جلوگیری کند.

رعایت بهداشت، بستر خشک، آب و غذای سالم و برنامه منظم ضدانگل ها مهم ترین راه های پیشگیری از این مشکل هستند.

بسیاری از علائم آلودگی انگلی مانند اسهال و بی حالی با بیماری های دیگر شباهت دارند. اگر میخواهید با سایز مشکلات و بیماری های رایج مرغ های تخمگذاری آشنا شود پیشنهاد می کنیم مقاله " بیماری های رایج مرغ تخمگذار و روش های پیشگیری" را نیز مطالعه کنید.