سهشنبه، ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
تغذیه جوجه ها در هفته های اول زندگی، مهم ترین عامل در رشد، سلامت و زنده ماندن آن هاست. بسیاری از مشکلاتی که بعد ها در مرغ های تخمگذار دیده می شود؛ مثل رشد ضعیف، لاغری، بیماری، ضعف پا، تلفات یا حتی تخمگذاری کم، از همان دوران جوجگی و تغذیه اشتباه شروع می شود.
خیلی از افراد تصور می کنند جوجه ها می توانند از همان ابتدا هر غذایی بخورند؛ مثل نان، برنج، سبزی یا دان مرغ بزرگ. اما دستگاه گوارش جوجه بسیار حساس است و اگر جیره متعادل دریافت نکند، به سرعت دچار ضعف می شود.
در این مقاله به صورت کامل بررسی می کنیم:
جوجه از روز اول تا دوماهگی چه غذایی نیاز دارد
بهترین نوع دان برای هر سن چیست
چه غذاهایی خطرناک هستند
برنامه غذایی اصولی چگونه است
و چه اشتباهاتی باعث ضعف و تلفات جوجه ها می شود

جوجه ها بعد از خروج از تخم، رشد بسیار سریعی دارند. بدن آنها در مدت کوتاهی:
استخوان سازی می کند
پر در می آورد
سیستم ایمنی تشکیل می دهد
دستگاه گوارش کامل تر می شود
برای همین به غذای کامل ترین نیاز دارند.
اگر در این دوره پروتئین کم باشد، ویتامین کافی نرسد، آب تمیز وجود نداشته باشد یا خوراک سنگین و نامناسب داده شود، رشد جوجه متوقف می شود و احتمال بیماری و مرگ بالا می رود
بسیاری از افراد وقتی جوجه ضعیف می شود، تازه دنبال درمان می گردند؛ درحالی که پایه سلامت جوجه از همان روز اول ساخته می شود.
یکی از سوالات رایج این است:
آیا جوجه بالافاصله بعد از تولد باید غذا بخورد؟
جوجه تا حدود 24 ساعت بعد از خروج از تخم، از زرده جذب شده داخل بدن تغذیه می کند. برای همین عجله در غذا دادن لازم نیست. اما بعد از این مدت (یعنی بعد 24 ساعت اول) باید:
آب تمیز (حاوی انرژی پلاس)
دان مخصوص جوجه
در اختیارش قرار بگیرد.
خیلی از تلفات جوجه ها به دلیل کم آبی است، نه فقط گرسنگی.
جوجه باید همیشه به آب تازه و تمیز دسترسی داشته باشد. اگر آبخوری مناسب نباشد ممکن است جوجه خیس شود، سرما بخورد یا حتی داخل آبخوری بیوفتد.
بهتر است در روزهای اول از آبخوری مخصوص جوجه استفاده کنید. (خرید آبخوری جوجه از فروشگاه)
بهترین انتخاب برای جوجه های تازه متولد شده دان استارتر یا دان آغازین جوجه است.
این دان به صورت علمی تنظیم شده و شامل:
پروتئین بالا
انرژی کافی
ویتامین ها
مواد معدنی
اسیدهای آمینه ضروری
می باشد.
جوجه ها در هفته های اول به پروتئین بالایی نیاز دارند.
1 تا 30 روز = 20 تا 22 درصد
1 تا 2 ماه = 18 تا 20 درصد
اگر پروتئین کمتر از حد لازم باشد:
رشد کند می شود
جوجه ریز می ماند
پرها ضعیف می شوند
در هفته اول:
دان استارتر نرم و تازه
آب تمیز
محیط گرم
جوجه ها باید چندین بار در روز غذا بخورند، چون معده کوچکی دارند. در هفته اول بهتر است دان را در سینی داخوری بریزید و همیشه در دسترس جوجه ها باشد.
دان همیشه در دسترس باشد
از غذای مانده استفاده نشود
ظرف دانخوری تمیز بماند
در این دوره رشد سریع تر می شود. جوجه ها فعال تر می شوند و پر در می آورند پس مصرف غذا بیشتر می شود.
می توان کم کم مقداری:
سبزی تازه خرد شده
ذرت خرد شده
اضافه کرد.
اما غذای اصلی باید همچنان دان استارتر باشد.
در این سن گوارش قوی تر شده و بدن نیاز به انرژی بیشتری دارد. می توان به تدریج از دان رشد استفاده کرد.
اما تغییر ناگهانی دان اشتباه است، چون باعث اسهال و ضعف می شود.

بزرگترین اشتباه مرغداران تازه کار این است که به جوجه هر غذایی می دهند
برخی غذاها برای جوجه خطرناک اند:
نان زیاد
برنج چرب
غذای شور
غذای کپک زده
سبزی خیس یا مانده
شیر
خوراک سنگین انسانی
این غذا ها باعث اسهال، نفخ ، ضعف و حتی مرگ جوجه می شوند.
بعضی افراد سعی می کنند فقط با گندم، نان، سبزی، برنج جوجه ها را بزرگ کنند. اما این غذا ها کامل نیستند و معمولا
پروتئین کافی ندارند
ویتامین کم دارند
رشد را ضعیف می کنند
اگر هم غذای خانگی استفاده می کنیدف باید در کنار دان کامل و متعادل باشد.
در دوره رشد، روزهای اول، یا برای پیشگیری از عفونت های روده استفاده از برخی مکمل ها و ویتامین ها بسیار مهم است. اما باید طبق برنامه و به اندازه مصرف شوند. برای استفاده راحت، طبق برنامه و بدون خطر از مکمل ها در این دوره می توانید از پکیج مکمل تولد فارمسان استفاده کنید که همراه با بروشور نحوه مصرف طبق یک برنامه ی دقیق برای شما ارسال می شود.
همچنین در شرایطی مثل:
استرس
واکسیناسیون
تغییر دما
ضعف
اسهال
استفاده از مکمل ها می تواند مفید باشد. مخصوصا:
مولتی ویتامین
مکمل کلسیم
پروبیوتیک
الکترولیت
اما مصرف بیش از حد مکمل اشتباه است.
اگر تغذیه اصولی باشد جوجه:
فعال است
اشتهای خوبی دارد
پرهای مرتب دارد
رشد یکنواخت است
چشم ها براق هستند
مدفوع طبیعی است
اگر جیره مناسب نباشد معمولا این علائم دیده می شود:
رشد جوجه
جوجه ریز
اسهال
بی حالی
پف کردن
پرهای نامرتب
لنگی
تلفات
در بسیاری از موارد مشکل اصلی بیماری نیست بلکه تغذیه اشتباه است.
استفاده از دان مرغ بالغ
تغییر ناگهانی جیره
استفاده از غذای کپک زده یا مانده
کمبود آب تمیز
اگر جوجه سردش باشد:
کمتر غذا می خورد
رشدش کند می شود
ضعیف می شود
اگر هم محیط بیش از حد گرم باشد:
آب بیش از حد مصرف می کند
کم اشتها می شود
برای همین تغذیه و دما همیشه به هم مرتبط هستند.
اگر جوجه فقط دان آماده استفاده کند، معمولا نیاز زیادی به سنگ ریزه ندارد.
اما اگر سبزی، گندم و غذای خانگی مصرف می کند مقدار کمی سنگریزه ریز به هضم بهتر کمک می کند.
تغذیه صحیح در دوماه اول زندگی، پایه سلامت آینده مرغ را می سازد. بسیاری از مشکلاتی که بعد ها در مرغ های تخمگذار دیده می شود، از همین دوران جوجگی شروع می شود.
بهترین کار این است:
از دان استاندارد استفاده کنید
آب تمیز همیشه در دسترس باشد
غذای مانده و ناسالم ندهید
و تغییرات را به آرامی انجام دهید
بخش زیادی از تلفات جوجه ها در هفته های اول زندگی، به تغذیه اشتباه، ضعف بدنی یا مدیریت نادرست دما و آب مربوط می شود. اگر می خواهید با مهم ترین علت های مرگ جوجه ها و روش های یشگیری آشنا شوی پیشنهاد می کنیم مقاله «دلایل مرگ جوجه ها بعد از تولد» را نیز مطالعه کنید.