بهترین روش های گرم کردن سالن مرغداری خانگی در زمستان؛ راهنمای انتخاب و استفاده از وسایل گرمایشی

با سرد شدن هوا، تامین دمای مناسب یکی از مهم ترین بخش های نگهداری مرغ و جوجه در مرغداری خانگی است.

پایین آمدن دما به خصوص برای جوجه ها می تواند باعث کاهش رشد، تجمع زیر منبع گرما، کاهش مصرف دان و افزایش حساسیت به بیماری ها شود. مرغ های بالغ نسبت به سرما مقاوم تر هستند، اما این به معنی بی نیازی آن ها از یک محیط مناسب و بدون کوران هوا نیست.

نکته مهم این است که گرم کردن مرغداری فقط به معنی بالا بردن دمای سالن نیست. اگر سالن را بیش از حد گرم کنید ولی تهویه مناسب نداشته باشید، رطوبت و گازهای مضر افزایش پیدا می کنند و ممکن است سلامت پرندگان بیشتر آسیب ببیند. از طرف دیگر، گرمایش ضعیف، باد مستقیم و اختلاف شدید دمایی نیز مشکل ساز هستند.

بنابراین بهترین روش گرمایش، روشی است که متناسب با سن پرنده، تعداد مرغ ها، اندازه سالن، عایق بندی، آب و هوا و امکانات موجود انتخاب شود.

آیا مرغ های بالغ واقعا به گرم کردن سالن نیاز دارند؟

مرغ های بالغ پس از کامل شدن پرها می توانند دمای پایین را تا حد قابل توجهی تحمل کنند، به خصوص اگر سالم باشند و به اندازه کافی دان و آب در اختیار داشته باشند. در چنین شرایطی هدف اصلی همیشه تبدیل سالن به محیطی کاملا گرم و شبیه فضای داخل خانه نیست.

برای مرغ بالغ، مهم تر از ایجاد دمای بسیار بالا، فراهم کردن یک محیط خشک، بدون باد مستقیم، دارای تهویه مناسب و عاری از رطوبت و بستر خیس است. مرغی که در بستر خشک و محافظت شده نگهداری می شود معمولا شرایط سرما را بهتر تحمل می کند.

بنابراین اگر گله شما مرغ تخمگذار بالغ است، قبل از خرید وسیله گرمایشی گران قیمت، ابتدا بررسی کنید که آیا سالن عایق مناسبی دارد یا خیر. گاهی عایق کردن سقف و دیوارها و جلوگیری از ورود باد سرد تاثیر بیشتری از افزایش قدرت بخاری دارد.

دمای مناسب مرغ و جوجه در فصل سرد چقدر است؟

نیاز حرارتی مرغ و جوجه یکسان نیست. جوجه های تازه متولد شده به گرمای بسیار بیشتری نیاز دارند، زیرا هنوز توانایی تنظیم دمای بدن خود را ندارند.

در روزهای ابتدایی زندگی (مخصوصا اگر با دستگاه جوجه کشی انجام داده باشید)، دمای محیط جوجه ها باید بین ۳۳ تا ۳۵ درجه سانتی گراد باشد و ثابت باشد. نوسان دمایی نداشته باشد. و با افزایش سن دما به تدریج کاهش پیدا می کند.

عدد دقیق بسته به نژاد، وضعیت پرها، روش پرورش، رطوبت و رفتار خود جوجه ها باید تنظیم شود.

رفتار جوجه ها بهترین شاخص دمایی است

اگر جوجه ها دائما زیر منبع گرما روی هم جمع می شوند و با صدای بلند جیک جیک می کنند، احتمالا سردشان است.

اگر از منبع گرما فاصله می گیرند، بال ها را باز نگه می دارند و با دهان باز نفس می کشند، احتمالا دما را بیش از حد بالاست.

جوجه های سالم باید بتوانند در اطراف منبع گرما به صورت یکنواخت پخش شوند و در صورت نیاز خودشان به قسمت گرم تر یا خنک تر بروند.

قبل از انتخاب وسیله گرمایشی چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

یکی از اشتباهات رایج این است که مرغدار ابتدا یک بخاری تهیه می کند و بعد به فکر شرایط سالن می افتد. بهتر است ابتدا خود سالن را بررسی کنید.

اندازه سالن

هرچه حجم سالن بیشتر باشد، انرژی بیشتری برای گرم کردن آن لازم است. یک وسیله گرمایشی که برای اتاق کوچک کافی است، لزوما برای سالن بزرگ مناسب نیست.

تعداد پرندگان

تعداد مرغ ها نیز روی نیاز گرمایی تاثیر دارد. بدن پرندگان خود مقداری گرما تولید می کند، بنابراین یک سالن کوچک با تعداد مشخصی مرغ، با یک سالن خالی به یک اندازه نیاز گرمایی ندارد.

میزان عایق بودن سالن

اگر سقف و دیوارها گرما را سریع از دست بدهند، حتی بخاری قوی هم مجبور است دائما کار کند.

وضعیت درها و پنجره ها

درزهای بزرگ، پنجره های بدون پوشش و درهایی که مرتب باز و بسته می شوند می توانند باعث هدررفت قابل توجهی گرما شوند.

بهترین روش های گرم کردن مرغداری خانگی

روش های مناسب برای هر مرغداری متفاوت است. در ادامه مهم ترین گزینه ها را بررسی می می کنیم.

لامپ حرارتی برای جوجه ها

لامپ حرارتی یکی از روش های رایج برای گرم نگه داشتن جوجه هاست.

مزیت مهم آن این است که می توان گرما را مستقیما در محل حضور جوجه ها ایجاد کرد، بدون اینکه لازم باشد کل سالن به دمای بسیار بالایی برسد. این ویژگی مخصوصا برای جوجه های کم سن مفید است.

اما لامپ حرارتی باید کاملا ایمن و محکم نصب شود. تماس لامپ داغ با پوشال، کاه یا سایر مواد قابل اشتغال می تواند خطر آتش سوزی ایجاد کند.

همچنین بهتر است جوجه ها فضای کافی داشته باشند تا بتوانند از قسمت گرم فاصله بگیرند.

مادر مصنوعی

مادر مصنوعی برای پرورش تعداد بیشتری جوجه طراحی شده و می تواند گرما را در محدوده مشخصی از سالن یا محل نگهداری جوجه ها تامین کند

مزیت این روش نسبت به گرم کردن کل سالن این است که به جای صرف انرژی برای گرم کردن تمام فضای مرغداری، قسمت مورد نیاز جوجه ها تنظیم شود.

بخاری برقی

بخاری های برقی در مرغداری های کوچک خانگی می توانند گزینه مناسبی باشند، به خصوص اگر دسترسی مطمئن به برق وجود داشته باشد.

مزیت آن ها این است که کنترل دما نسبتا ساده است و برخلاف بعضی وسایل احتراقی، محصول احتراق مستقیما وارد هوای سالن نمی شود.

اما مصرف برق، احتمال آتش سوزی در صورت استفاده نادرست و نیاز به سیم کشی ایمن از نکات مهم آن است.

هرگز بخاری را در جایی قرار ندهید که مرغ ها بتوانند به سیم برق، المنت یا قسمت های داغ آن دسترسی پیدا کنند.

بخاری گازی

بخاری گازی می تواند برای سالن های بزرگتر گرمای زیادی تولید کند، اما استفاده از آن در فضای مرغداری نیازمند دقت بسیار بیشتری است.

مشکل اصلی فقط گرم کردن سالن نیست؛ بخاری گازی برای احتراق به اکسیژن نیاز دارد و می‌تواند گازهای حاصل از احتراق تولید کند. بنابراین استفاده از وسیله نامناسب در سالن بسته می‌تواند کیفیت هوای مرغداری را کاهش دهد.

اگر قرار است از وسیله گازسوز استفاده شود، باید تهویه و خروج ایمن محصولات احتراق به‌درستی طراحی شده باشد.

هرگز برای گرم نگه داشتن مرغ‌ها، تمام منافذ سالن را با این تصور که «هرچه سالن بسته‌تر باشد بهتر است» مسدود نکنید.

بخاری نفتی یا سوختی

بخاری های سوختی نیز در بعضی مرغداری ها استفاده می شوند، اما در محیط های کوچک خانگی باید خطرات آن ها را جدی گرفت.

وجود شعله، سوخت قابل اشتعال و محصولات احتراق باعث می شود نصب و استفاده از این وسایل نیازمند رعایت اصول ایمنی باشد.

اگر وسیله گرمایشی دودکش مناسب ندارد یا احتمال انتشار دود و گازهای حاصل از احتراق داخل سالن وجود دارد، استفاده از آن انتخاب مناسبی نیست.

آیا گرم کردن کل سالن بهتر است یا فقط محل نگهداری جوجه ها؟

برای جوجه های کم سن معمولا گرم کردن محدوده حضور جوجه ها منطقی تر از گرم کردن کل سالن است.

فرض کنید جوجه ها در یک فضای مشخص نگهداری می شوند، اگر بتوانید فقط همان قسمت را گرم کنید و در اطراف آن یک محدوده گرم و یک محدوده خنک تر ایجاد کنید، جوجه ها امکان انتخاب محل مناسب را خواهند داشت.

اما برای مرغ های بالغ، هدف بیشتر ایجاد محیطی محافظت شده و جلوگیری از سرما شدید، باد و رطوبت است و لزوما لازم نیست تمام سالن مانند یک اتاق گرم شود.

نقش عایق بندی در گرم نگهداشتن مرغداری

یکی از مهم ترین بخش های گرمایش مرغداری، جلوگیری از هدررفتن گرما است.

اگر سقف و دیوارها عایق مناسبی نداشته باشند، بخش زیادی از گرمای تولید شده از سالن خارج می شود. در این حالت مرغدار مجبور است بخاطر را با قدرت بیشتری روشن کند که هم هزینه انرژی را بالا می برد و هم کنترل سخت می شود.

سقف نامناسب و درز های بزرگ اطراف پنجره باعث اتلاف انرژی می شود، اما تهویه ضروری سالن را از بین نبرید.

هدف، حذف کوران مستقیم و نشت بی رویه هواست، نه تبدیل سالن به یک فضای کاملا بسته.

تهویه در زمان استفاده از بخاری

یکی از مهم ترین نکات در گرم کردن سالن این است که نباید با حذف تهویه به دست بیاید.

مرغ ها دائما رطوبت و گاز تولید می کنند و فضولات نیز می توانند باعث افزایش آمونیاک شوند. اگر هوای سالن به اندازه کافی تعویض نشود، کیفیت هوا کاهش پیدا می کند.

از طرف دیگر، اگر تهویه بیش از حد باشد، گرما به سرعت خارج می شود.

بنابراین باید بین حفظ گرما و تامین هوای تازه تعادل برقرار کرد.

چگونه بدون سرد کردن سالن تهویه کنیم؟

تهویه مناسب به معنی باز گذاشتن کامل در و پنجره نیست. بهتر است مسیر ورود و خروج هوا به شکلی باشد که هوای تازه وارد شود و هوای آلوده و مرطوب خارج شود، بدون اینکه باد سرد مستقیما روی مرغ ها بوزد.

یکی از نشانه های تهویه نامناسب، بوی شدید آمونیاک، رطوبت بالا، بخار روی سطوح و خیس شدن مداوم بستر است.

اگر چنین شرایطی وجود دارد، افزایش صرف قدرت بخاری راه حل اصلی نیست و باید تهویه و مدیریت بستر نیز اصلاح شود.

رطوبت چه تاثیری بر احساس سرما دارد؟

مرغداری مرطوب در زمستان شرایط نامناسب تری نسبت به سالن خشک دارد.

بستر خیس علاوه بر افزایش بوی نامطبوع و تولید آمونیاک، محیط را نامناسب‌تر می‌کند و می‌تواند کیفیت زندگی پرندگان را کاهش دهد.

بنابراین در کنار گرمایش، باید مرتب آبخوری‌ها بررسی شوند، نشتی آب برطرف شود و قسمت‌های خیس بستر تعویض شوند.

بهترین محل نصب وسیله گرمایشی کجاست؟

محل نصب وسیله گرمایشی به نوع دستگاه بستگی دارد، اما چند اصل کلی وجود دارد.

وسیله نباید در جایی قرار گیر که:

• مرغ ها بتوانند آن را واژگون کنند

• به سیم یا شعله دسترسی داشته باشند

• مواد قابل اشتعال در اطراب آن جمع شود

• گرما فقط در یک نقطه بسیار محدود تجمع پیدا کند

در مورد جوجه ها، بهتر است منبع گرما طوری قرار گیرد که جوجه ها بتوانند آزادانه از آن دور یا به آن نزدیک شوند.

چطور بفهمیم مرغ ها سردشان است؟

رفتار مرغ ها اطلاعات زیادی درباره شرایط محیطی می دهد.

اگر مرغ ها دائما:

• روی هم جمع شوند

• پرهای خود را بیش از حد پف دهند

• بی تحرک شوند

• یا همگی در نزدیک ترین نطقه به منبع گرما قرار بگیرند

ممکن است دما برای آن ها پایین باشد.

در مقابل، اگر مرغ ها از منبع گرما فاصله می گیرند، ممکن است دما برای آن ها پایین باشد.

در مقابل، اگر مرغ ها از منبع گرما فاصله بگیرند و علائمی مانند نفس نفس زدن یا باز نگه داشتن بالها دارند، احتمالا گرمای محیط بیش از حد است.

یک برنامه ساده برای آماده کردن مرغداری قبل از زمستان

قبل از شروع فصل سرما، یک بار کل سالن را بررسی کنید.

1. سقف، دیوار ها، درها و پنجره ها را از نظر ورود باد و هدر رفت گرما بررسی کنید.

2. وسیله گرمایشی را قبل از سرد شدن شدید هوا امتحان کنید تا در زمان نیاز با مشکل مواجه نشود.

3. سیم ها، اتصالات، دودکش و محل نصب وسیله گرمایشی را بررسی کنید.

4. وضعیت بستر و آبخوری ها را کنترل کنید تا رطوبت اضافی وارد سالن نشود.

5. یک دماسنج در ارتفاع مناسب نصب کنید و فقط به احساس گرمای خودتان اعتماد نکنید.

6. رفتار مرغ ها را هرروز بررسی کنید

جمع بندی؛ بهترین راه گرم نگه داشتن مرغداری چیست؟

بهترین روش گرمایش برای همه مرغداری‌ها یکسان نیست. برای انتخاب درست باید سن پرندگان، تعداد مرغ‌ها، اندازه سالن، شرایط آب‌وهوایی، عایق‌بندی و امکانات موجود را در نظر گرفت.

برای جوجه‌ها تأمین گرمای موضعی و قابل کنترل اهمیت زیادی دارد، اما مرغ‌های بالغ معمولاً به یک سالن خشک، محافظت‌شده و بدون کوران مستقیم نیاز دارند و لزوماً نباید کل سالن بیش از حد گرم شود.

در هر دو حالت، تهویه را فدای گرمایش نکنید. هوای تازه، بستر خشک و کنترل رطوبت در کنار گرمایش مناسب، پایه یک مرغداری سالم در فصل سرد هستند.

همچنین هر وسیله گرمایشی که دارای شعله یا سطح بسیار داغ است باید با فاصله ایمن از بستر و مواد قابل اشتعال نصب شود و امکان تهویه و خروج ایمن محصولات احتراق فراهم باشد.

اگر میخواهید علاوه بر روش های گرمایش، با تعداد مناسب مرغ در فضای مرغداری و تاثیر تراکم گله بر سلامت، تهویه و شرایط نگهداری آشنا شوید، مقاله "چند مرغ در هر متر مربع؟" را نیز مطالعه کنید.