دلایل مرگ جوجه ها بعد از تولد | بررسی کامل علت ها و راه های پیشگیری در مرغداری خانگی

مرگ ناگهانی جوجه ها بعد از تولد یکی از شایع ترین و نا امید کننده ترین مشکلات در پرورش مرغ خانگی است. بسیار از افراد می گویند جوجه ها سالم به نظر می رسند اما یکدفعه بی حال می شوند و می میرند ، بدون اینکه علت آن را بدانند.

واقعیت این است که جوجه ها در هفته های اول زندگی بسیار حساس هستند و کوچکترین خطا در دما، تغذیه، آب، بهداشت یا مدیریت می تواند باعث تلفات شود.

در این مقاله تمام دلایل اصلی مرگ جوجه ها از روز اول تولد به بعد را به زبان ساده بررسی می کنیم و برای هر مورد اره حل عملی و قابل اجرا ارائه می دهیم.

حساس ترین دوره زندگی جوجه ها (چرا تلفات در روزهای اول بیشتر است؟)

جوجه ها در 2 هفته اول زندگی:

• سیستم ایمنی ضعیفی دارند

• توان تنظیم دما بدن را ندارند

• به سرعت دچار کم آبی و افت انرژی می شوند.

به همین دلیل 80% تلفات جوجه ها در 14 روز اول رخ می دهد.

دمای نامناسب؛ مهم ترنی عامل مرگ جوجه ها

سردی بیش از حد (سرما زدگی جوجه ها)

سرما شایع ترین دلیل مرگ جوجه هاست، مخصوصا در شب.

علائم:

• جمع شدن جوجه ها روی هم

• جیک جیک بلند و مدام

• بی تحرکی

• سرد بودن پاها و بدن

• مرگ ناگهانی در شب

علت:

• دمای پایین محیط

• خاموش بودن منابع گرمایی

• جریان باد سرد

• فاصله زیاد جوجه ها از منبع گرمایی

راه حل:

• هفته اول دما حدود 32 تا 35 درجه

• هر هفته 2-3 درجه کمتر شود

• استفاده از لامپ مادر مصنوعی

• جلوگیری کامل از کوران هوا (وزش مستقیم باد به داخل و به جوجه ها)

گرمای بیش از حد (گرمازدگی جوجه ها)

بعضی از افراد از ترس سرما، محیط را بیش از حد گرم می کنند.

علائم:

• باز کردن دهان و نفس نفس زدن

• دور شدن از منبع گرما

• بی حالی

• اسهال آبکی

راه حل:

• مشاهده رفتار جوجه ها

• فراهم کردن فضای فرار از گرما

• تهویه ملایم بدون باد مستقیم

تغذیه نامناسب و گرسنگی پنهان

استفاده از دان نامناسب یا بی کیفیت

جوجه ها حتما باید:

• ‎دان استارتر جوجه بخورند

• پروتئین کافی (حدود 20 تا 22%) دریافت کنند

اشتباهات رایج

• دادن گندم، نان، برنج

• استفاده از دان مرغ بالغ

• دان کپک زده یا مانده

نتیجه:

• ضعف

• رشد ناقص

• مرگ تدریجی

کمبود ویتامین ها و مواد معدنی

علائم:

• بی حالی

• لرزش

• کج شدن گردن

• کاهش اشتها

• مرگ بدون علامت واضح

راه حل:

• استفاده از پک مکمل تولد فارسان

کم آبی؛ قاتل خاموش جوجه ها

جوجه بدون آب، خیلی سریع می میرد حتی اگر دان داشته باشد.

مشکلات رایج آب دهی

• آبخوری بلند و غیر قابل دسترس

• ریختن پوشال داخل آب

• آب سرد یا کثیف

• واژگون شدن آبخوری

علائم:

• خشکی بدن

• بی حالی

• چسبیدن مقعد

• مرگ ناگهانی

راه حل:

• آب تمیز و ولرم و تازه

• آبخوری مخصوص جوجه

• بررسی چندبار در روز

بیماری ها و عفونت ها (باکتریایی و ویروسی)

عفونت های باکتریایی:

علائم:

• اسهال سفید یا سبز

• بی حالی شدید

• پرهای ژولیده

• تلفات تدریجی

علت:

• بستر آلوده

• آب و دان کثیف

• تراکم بالا

اقدام:

• جداسازی جوجه بیمار

• ضدعفونی محیط

• مراجعه به دامپزشک برای آنتبی بیوتیک مناسب

بیماری های ویروسی

در جوجه های خیلی جوان کمتر شایع است ولی در شرایط بهداشتی ضعیف ممکن است رخ دهد.

نشانه ها:

• ضعف عمومی

• تلفات سریع

• بی پاسخ بودن درمان

فقط دامپزشکی می تواند تشخیص قطعی دهد.

بهداشت ضعیف بستر و محیط

بستر خیس و کثیف

بستر مرطوب:

• محل رشد باکتری ها

• عوامل اسهال و بیماری

• باعث سردی بدن جوجه می شود.

راه حل:

• تعویض منظم بستر

• جلوگیری از ریختن آب روی زمین

تراکم بالا و خفگی

فضای کم برای جوجه ها:

وقتی جوجه فشای کافی ندارد:

• روی هم می خوابند

• خفه می شوند

• ضعیف تر ها له می شوند

راه حل:

• هفته اول حداکثر 30 تا 40 جوجه در هر متر مربع

• افزایش فضا با رشد جوجه ها

استرس؛ عامل پنهان تلفات

عوامل استرس زا

• سر و صدای زیاد

• جابه جایی مکرر

• دست کاری زیاد

• تغییر ناگهانی دما یا نور

استرس = افت ایمنی = مرگ

مشکلات مادر مصنوعی و تجهیزات

خاموش شدن منبع گرما در شب

یکی ازدلایل شایع تلفات دسته جمعی.

راه حل:

• بررسی روزانه تجهیزات

• منبع برق مطمئن (اتصالات ایمن، بدون نوسان)

• ترجیحا منبع گرمای پشتیبان

چک لیست جلوگیری از مرگ جوجه ها

روزانه بررسی کن:

• دما مناسب؟

• آب تمیز است؟

• جوجه بی حال داریم؟

• بستر خشک است؟

هفتگی:

• ضدعفونی آبخوری

• تعویض بستر

• بررسی رشد جوجه ها

جمع بندی نهایی

مرگ جوجه ها معمولا بی دلیل نیست؛ در 90دصد مواقع به یکی از این عوامل برمی گردد:

• دمای اشتباه

• کم آبی

• تغذیه نادرست

• بهداشت ضعیف

• استرس و مدیریت غلط

با رعایت اصول ساده اما دقیق، می توان تلفات جوجه ها به حداقل رساند و یک پرورش موفق و بدون استرس داشت.1