چهارشنبه، ۸ مهر ۱۴۰۵
بسیاری از افراد تصور می کنند جوجه کشی و پرورش جوجه فقط مخصوص بهار و تابستان است و در زمستان نمی توان به نتیجه خوبی رسید. در حالی که با رعایت چند اصن مهم، جوجه کشی و نگهداری جوجه ها در فصل سرد نیز کاملا امکان پذیر است و بسیاری از مرغداران در تمام سال این کار را انجام می دهند.
با این حال، سرما حساسیت جوجه ها را چند برابر می کند. جوجه ای که در روزهای اول زندگی نتواند دمای بدن خود را حفظ کتد، خیلی سریع دچار:
ضعف و بی حالی
کاهش اشتها
مشکلات تنفسی
کندی رشد
و حتی تلفات
خواهد شد.
از طرف دیگر، جوجه کشی در فصل سرد نیز چالش های مخصوص خودش را دارد؛ زیرا نوسانات دمای محیط، نگهداری تخم های نطفه دار و مدیریت دستگاه جوجه کشی در زمستان اهمیت بیشتری پیدل می کند.
در این مقاله تمام نکات مهم جوجه کشی و نگهداری جوجه ها در فصل سرد را به طور کامل بررسی می کنیم.

بله، کاملا.
دستگاه های جوجه کشی امروزی شرایط لازم برای رشد جنین را به صورت مصنوعی فراهم می کنند و فصل سال به خودی خود مانعی برای جوجه کشی نیست.
آنچه اهمیت دارد، ثابت ماندن شرایط داخل دستگاه است. اگر:
دما مناسب باشد
رطوبت کنترل شود
و برق و تهویه پایدار وجود داشته باشد
می توان در زمستان نیز راندمان هچ بسیار خوبی بدست آورد.
در بسیاری از مرغداری های حرفه ای، جوجه کشی در تمام فصول سال انجام می شود.
بزرگترین مشکل در زمستان معمولا اختلاف زیاد دمای محیط با دمای داخل دستگاه است.
در فصل سرد:
باز و بسته شدن درب دستگاه
جابه جایی تخم ها
یا قطع برق کوتاه مدت
تاثیر بیشتری بر روی جنین می گذارد.
به همین دلیل مدیریت دستگاه در زمستان باید دقیق تر از سایر فصول انجام شود.
تخم های نطفه دار نباید در محیط بسیار سرد نگهداری شوند. قرار گرفتن تخم در سرمای شدید می تواند:
باعث آسیب به نطفه شود
درصد هچ را کاهش دهد
و موجب مرگ جنین در روزهای ابتدایی شود.
بهترین کار این است که تخم ها در محیطی خنک، خشک و با دمای نسبتا ثابت نگهداری شوند.
همچنین باید از قرار دادن تخم ها در نزدیکی بخاری با منابع گرمایی شدید نیز خودداری کرد، زیرا تغییرات شدید دما به نطفه آسیب می زند.
یکی از مهم ترین نکاتی که در زمستان بسیاری از افراد فراموش می کنند، پیش گرم کردن تخم ها است.
اگر تخم سرد مستقیما وارد دستگاه گرم شود:
روی پوسته آن رطوبت تشکیل می شود
احتمال آلودگی افزایش می یابد
و به جنین شوک دمایی وارد می شود.
بهتر است تخم ها چندساعت قبل از ورود به دستگاه در محیطی با دمای اتاق قرار بگیرند تا به تدریج همدما شوند.
محل نصب دستگاه بسیار اهمیت دارد.
دستگاه نباید در انبارهای سرد، بالکن، فضای نیمه باز یا محیط هایی با نوسان شدید دما قرار گیرد.
بهترین محل اتاقی است که:
دمای نسبتا ثابتی داشته باشد
جریان باد مستقیم وجود نداشته باشد
تغییرات دمایی شدید در آن رخ ندهد.
در بسیاری از مناطق، احتمال قطع برق در روزهای سرد بیشتر می شود.
قطع برق طولانی مدت می تواند:
دمای دستگاه را کاهش دهد
رشد جنین را مختل کند
و درصد هچ را کاهش دهد.
اگر در منطقه شما قطعی برق رایج است، بهتر است از برق اضطراری، اینورتر یا ژنراتور استفاده کنید.
برخلاف مرغ بالغ، جوجه تازه متولد شده هنوز توانایی تنظیم دمای بدن خود را ندارد.
بدن جوجه در هفته های اول زندگی برای حفظ گرما کاملا به محیط وابسته است.
به همین دلیل حتی چند ساعت سرمای شدید می تواند باعث ضعف، کاهش اشتها، تجمع جوجه ها روی هم و تلفات شود.
دمای محیط باید متناسب با سن جوجه تنظیم شود.
در روزهای ابتدایی زندگی، جوجه ها به گرمای بیشتری نیاز دارند و این نیاز به مرور زمان کاهش پیدا می کند.
اما نکته مهم تر از عدد دقیق دما، رفتار جوجه ها است. اگر جوجه ها:
زیر منبع گرما جمع شوند، محیط سرد است
اگر از منبع گرما فاصله بگیرند، محیط بیش از حد گرم است.
اگر بصورت یکنواخت در محیط پخش باشند، دما مناسب است.
رفتار جوجه ها بهترین دماسنج مرغدار محسوب می شود.
برای تامین گرمای جوجه ها معمولا از:
مادر مصنوعی
لامپ مادون قرمز یا حرارتی
بخاری ایمن
یا سیستم های گرمایشی مخصوص جوجه
استفاده می شود.
هر وسیله ای که استفاده می شود باید:
گرمای یکنواخت ایجاد کند
ایمن باشد
و خطر آتش سوزی نداشته باشد.
بستر نقش مهمی در حفظ دمای بدن جوجه دارد.
بستر مناسب باید:
خشک باشد
قدرت جذب رطوبت داشته باشد
و به اندازه کافی ضخامت باشد
سرد و لیز نباشد
یکی از اشتباهات رایج این است که برای گرم نگهداشتن محیط، تمام راه های ورود و خروج هوا بسته می شوند.
این کار باعث تجمع رطوبت، گاز آمونیاک و آلودگی می شود.
جوجه ها نسبت به گاز آمونیاک بسیار حساس هستند و تهویه ضعیف می تواند باعث بیماری های تنفسی شود.
در هوای سرد، جوجه ها برای حفظ دمای بدن انرژی بیشتری مصرف می کنند.
بنابراین:
کیفیت دان اهمیت بیشتری پیدا می کند
دسترسی دائمی به آب و دان ضروری است
و کمبود تغذیه سریع تر خود را نشان می دهد.
جوجه ضعیف در زمستان سریع تر از سایر فصول دچار مشکل می شود.
فصل سرد احتمال بروز بعضی بیماری ها را افزایش می دهد به خصوص:
بیماری های تنفسی
عفونت های ناشی از رطوبت
مشکلات ناشی از نوسانات دمایی
تشخیص زودهنگام علائم بیماری اهمیت زیادی دارد.
جوجه کشی و پرورش جوجه در فصل سرد کاملا امکان پذیر است، اما به مدیریت دقیق تری نسبت به فصول گرم نیاز دارد.
اگر :
دما به درستی کنترل شود
بستر خشک باشد
تهویه مناسب برقرار باشد
آب و دان کافی در اختیار جوجه ها قرار گیرد
و از نوسانات شدید دمایی جلوگیری شود
می توان حتی در سرد ترین ماه های سال نیز جوجه های سالم و قوی پرورش داد.
مدیریت دمای محیط در روزهای اول زندگی، مهم ترین عامل موفقیت در پرورش جوجه هاست. برای آشنایی کامل از دمای مناسب جوجه ها در هر سن و جلوگیری از مشکلات دمایی، پیشنهاد می کنیم مقاله " دمای مناسب جوجه ها در سنین مختلف" را نیز مطالعه کنید.