چهارشنبه، ۶ اسفند ۱۴۰۴
وقتی برای جوجه کشی تخم جمع می کنی و بعد از نوربینی متوجه می شوی داخلش هیچ رگ خونی یا رشد جنینی وجود نداره، اولین سوالی که پیش میاد اینه:
مشکل از کجاست؟ خروس؟ مرغ؟ تغذیه؟ یا شرایط نگهداری؟
بی نطفه بودن تخم یکی از رایج ترین دلایل شکست در جوجه کشی خانگیه. اما خبر خوب اینه که در بیشتر موارد، مشکل قبل اصلاحه، اگر علتش رو درست تشخیص بدی.

برای اینکه تخم نطفه دار باشه، سه شرط ضروری وجود داره:
خروس سالم و بالغ
جفت گیری موفق
سلامت سیستم تولید مثل مرغ
بعد از جفت گیری، اسپرم خروس وارد مجرای تخمدان مرغ میشود و می تواند حدود 10 تا 14 روز داخل بدن مرغ زنده می ماند.
در این مدت، هر تخمی که آزاد شود، می تواند نطفه دار باشد.
نکته مهم:
مرغ بدون خروس همیشه تخم می گذارد، اما بدون نطفه هستند.
یکی از مهم ترین عوامل، تعداد خروس در گله است.
یک خروس برای 8 تا 10 عدد مرغ (در نژادهای سبک)
یک خروس برای 6 تا 8 عدد مرغ (در نژادهای سنگین)
اگر خروس کم باشد جفت گیری کافی انجام نمی شود.
اگر خروس زیاد باشد درگیری، استرس و کاهش باروری اتفاق می افتد.
سن تاثیر مستقیم روی باروری دارد.
زیر 5 ماه هنوز کامل بارور نیست.
6 ماه تا 2 سال بهترین بازده
بالای 3 سال کاهش کیفیت اسپرم
بهترین سن نطفه دهی: 6 ماه تا 18 ماه
مرغ های مسن تخم می گذارند ولی درصد نطفه کاهش می یابد.
گاهی خروس از نظر ظاهری سالم است اما سن بالا باعث افت شدید باروری می شود.
کمبود موارد زیر می تواند باعث کاهش نطفه شود:
ویتامین E
سلنیوم
پروتئین
ویتامین A
اسید های آمینه ضروری
در خروس ها، کمبود ویتامین E و سلنیوم مستقیما روی کیفیت اسپرم تاثیر می گذارد. برای جبران این کمبود مکمل های تقویتی وجود دارند که مخصوص افزایش باروری در گله هستند. برای خرید مکمل تقویت نطفه زنی می توانید از این لینک مستقیم از فروشگاه خرید کنید: خرید مکمل
گله ای که فقط با گندم و سبزی تغذیه شود، معمولا درصد نطفه پایینی دارد.
اگر خروس بیش از حد چاق باشد:
توان جفت گیری کاهش می یابد
تحرک کم می شود
کیفیت اسپرم افت می کند
در مرغداری های خانگی که دان پرانرژی زیاد داده می شود، این مشکل بسیار رایج است.
راهکار: تنظیم جیره و جلوگیری از چاقی مفرط خروس. می توانید با مشورت دامپزشک یه برنامه غذایی با جیره بندی مناسب تهیه کنید.
استرس می تواند باروری را به شدت کاهش دهد.
گرمای شدید
رطوبت بالا
ازدحام
نور کم یا زیاد
درگیری بین خروس ها
در مناطق مرطوب شمال کشور، گرما و رطوبت تابستان می تواند درصد نطفه را کاهش دهد.
برخی بیماری ها روی سیستم تولید مثل تاثیر می گذارند:
نیوکاسل
برونشیت
عفونت های داخلی
انگل ها
گاهی مرغ ها سالم به نظر می رسد، اما سیستم تولید مثل آسیب دیده است.
اگر درصد نطفه ناگهانی افت کرد، احتمال بیماری وجود دارد.
گاهی تخم نطفه دارد، اما هنگام بررسی بی نطفه دیده می شود یا نطفه خراب شده است. چون:
بیش از 7 روز قبل از جوجه کشی نگهداری شده
در دمای بالا قرار گرفته
در معرض نور شدید بوده
گاهی موارد حتی نگهداری در یخچال نیز می تواند به نطفه آسیب برساند
دمای مناسب نگهداری حدود 15 تا 18 درجه سانتی گراد است.
تنظیم نسبت خروس به مرغ
تعویض خروس مسن
استفاده از مکمل ای سلنیوم
تغذیه متعادل با پروتئین کافی
جلوگیری از چاقی خروس
کاهش استرس محیطی
جمع آوری روزانه تخم ها
بررسی سلامت گله
در یک گله سالم خانگی:
70 تا 85 درصد تخم ها باید نطفه داشته باشند.
زیر 60% نشانه مشکل جدی
اگر درصد کمتر از 50% باشد، حتما باید علت بررسی شود.
تخم بدون نطفه معمولا به دلیل یکی از موارد است:
نبود یا ضعف خروس
سن بالا
تغذیه نامناسب
استرس
بیماری
نگهداری اشتباه تخم
در بیشتر موارد، مشکل قابل حل است؛ فقط باید سیستماتیک بررسی شود.
اگر بعد از بررسی موارد بالا و اطمینان از سالم بودن نطفه ها، باز هم جوجه ای متولد نمی شود، احتمال زیاد مشکل از مرحله جوجه کشی است، نه نطفه. بسیار از مرگ و میرهای داخل تخم به دلیل خطاهای رایج در دما، رطوبت، چرخش و ... است.
در مقاله «چرا جوجه در تخم می میرد؟ 10 اشتباه رایج جوجه کشی» به صورت کامل توضیح داده ایم و تمام عوامل را بررسی و راه حل عملی ارائه داده ایم. اگر در جوجه کشی با این مشکل روبرو هستید این مقاله را مطالعه کنید.