چرا مرغ ها تخمگذاری را ناگهان قطع می کنند؟ بررسی کامل علت ها و راه حل ها

قطع شدن ناگهانی تخمگذاری یکی از نگران کننده ترین اتفاق ها در مرغداری خانگی است. خیلی از مرغداران می گویند:

《 مرغ هام تا دیروز خوب تخم میذاشتن، اما یکدفعه کامل قطع شد!》

این موضوع با کاهش تدریجی تخمگذاری فرق دارد. در کاهش طبیعی، تولید یکباره و محسوس است.

این اتفاق معمولا نشانه این است که یک عامل مهم در شرایط نگهداری یا سلامت مرغ ها تغییر کرده است. اگر علت به موقع پیدا نشود، ممکن است:

• مدت طولانی تخمگذاری قطع بماند

• مرغ ها ضعیف شوند

• یا حتی دچار بیماری شوند.

در این مقاله به صورت کلی و جزئی بررسی میکنیم:

• چه عواملی باعث قطع ناگهانی تخمگذاری می شود

• چطور علت را تشخیص دهیم

• و چگونه تخمگذاری را به حالت طبیعی برگردانیم.

تفاوت قطع ناگهانی با کاهش طبیعی تخمگذاری

قبل از هر چیز باید تشخیص بدهید که این یک روند طبیعی است یا مشکل.

در حالت طبیعی:

• با افزایش سن، تخمگذاری کم می شود

• در فصل زمستان اوج سرما و در فصل تابستان اوج گرما کاهش می یابد

• در دوره پرریزی تو لک تولید پایین می آید.

اما در قطع ناگهانی:

• تولید در عرض چند روز متوقف می شود

• مرغ ها ظاهرا سالم هستند

• اما تخمگذاری صفر یا نزدیک به صفر می شود.

این حالت معمولا به یک عامل بیرونی یا اختلال ناگهانی مربوط است.

استرس ناگهانی؛ شایع ترین علت قطع تخمگذاری

مرغ ها به شدت به استرس حساس هستند.

یک تغییر ناگهانی در محیط می تواند باعث شود بدن مرغ بجای تولید تخم، انرژی را صرف بقا کند.

چه چیزهایی باعث استرس می شوند؟

استرس می تواند به دلایل مختلف ایجاد شود:

• جابه جایی مرغ ها

• ورود حیوانات دیگر مثل گربه، موش، سگ و ...

• سر و صدای زیاد

• تغییر ناگهانی محل نگهداری

• دعوا در گله

• یا حتی تغییر ناگهانی نور

گاهی یک ترس شدید هم کافی است تا تخمگذاری برای چند روز یا چند هفته قطع شود.

تغییر ناگهانی در تغذیه

مرغ ها به برنامه غذایی ثابت عادت دارند.

اگر به طور ناگهانی نوع دان عوض شود یا کیفیت غذا پایین بیاید بدن مرغ دچار شوک می شود و تخمگذاری متوقف می شود.

کمبود مواد مغذی

برای تولید تخم، بدن مرغ به:

• پروتئین

• کلسیم

• ویتامین ها

• و انرژی

نیاز دارد.

اگر این مواد به طور ناگهانی کم شوند، تولید تخم سریعا کاهش پیدا می کند یا قطع می شود.

کاهش یا تغییر نوردهی

نور یکی از مهم ترین عوامل در تخمگذاری است.

مرغ برای تخمگذاری به حدود ۱۴ الی ۱۶ ساعت نور نیاز دارد.

اگر نور محیط یا نور مصنوعی بطور ناگهانی کم یا قطع شود مرغ تصور میکند وارد فصل استراحت شده و تخمگذاری را متوقف می کند.

شروع پرریزی (تو لک)

گاهی قطع ناگهانی تخمگذاری به دلیل شروع پرریزی است. در این دوره:

• پرهای قدیمی می ریزند

• بدن در حال بازسازی است

• و انرژی به جای تخمگذاری صرف رشد پر می شود

در نتیجه تخمگذاری تقریبا متوقف می شود.

بیماری های پنهان

بعضی بیماری ها در ابتدا علائم شدید ندارند اما باعث توقف تخمگذاری می شوند.

اگر همراه با قطع تخمگذاری علائمی مثل:

• بی حالی

• پف کردن

• اسهال

• کاهش اشتها

وجود داشته باشد، احتمال بیماری بالا است.

بیماری های موثر بر تخمگذاری

بعضی بیماری ها مستقیما دستگاه تولیدمثل را درگیر می کنند و باعث:

• قطع تخمگذاری

• تخم های بدشکل

• یا تخم بدون پوسته

می شوند.

بیماری ها باعث ضعیف شدن بدن مرغ می شوند و بدن انرژی کافی برای تولید تخم را ندارد.

استرس گرمایی یا سرمایی

تغییرات شدید دما هم می تواند باعث توقف ناگهانی تخمگذاری شود.

در گرمای شدید:

• مرغ کمتر غذا میخورد

• آب زیادی از دست می دهد

• و تولید تخم کاهش می یابد

در سرمای شدید هم بدن انرژی را صرف گرم نگهداشتن خود می کند.

وجود انگل ها (داخلی یا خارجی)

انگل ها به مرور باعث ضعف می شوند، اما در موارد شدید باعث قطع تخمگذاری می شوند.

مثلا شپش و کنه باعث استرس و خارش می شوند و وقتی حشره ای روی بدن پرنده از خون آن تغذیه میکند باعث ضعیفی و کم خونی مرغ می شود.

انگل های داخلی مواد غذایی بدن را مصرف می کنند و در نتیجه مرغ انرژی کافی برای تولید تخم ندارد.

کمبود آب یا کیفیت پایین آب

آب یکی از مهم ترین عوامل در تخمگذاری است. اگر آب کم باشد یا آلوده باشد مرغ سریعا دچار افت تخمگذاری می شود.

جمع شدن تخم ها و استرس لانه

گاهی علت ساده تر از چیزی است که فکر میکنید.

اگر

• لانه مناسب نباشد

• تخم ها جمع آوری نشوند

• یا مرغ احساس امنیت نکند

ممکن است تخمگذاری را متوقف کند یا درجای دیگری تخم بگذارد.

سن مرغ و توقف موقت

مرغ های مسن ممکن است به طور ناگهانی تولید را متوقف کنند.

همچنین مرغ های جوان در شروع تخمگذاری ممکن است وقفه های کوتاه داشته باشند تا بدنشان تنظیم شود.

چگونه علت را تشخیص دهیم؟

برای پیدا کردن علت باید مرحله به مرحله بررسی کنید:

1. آیا تغذیه تغییر کرده؟

2. آیا استرس یا جابه جایی داشته اید؟

3. آیا دما تغییر کرده؟

4. نشانه بیماری وجود دارد؟

5. نوردهی کم شده؟

6. پرریزی شروع شده؟

معمولا با بررسی دقیق می توان علت را پیدا کرد.

چگونه تخمگذاری را دوباره فعال کنیم؟

برای بازگشت تخمگذاری:

• تغذیه را اصلاح کنید

• نوردهی را تنظیم کنید

• استرس را کاهش دهید

• آب تمیز فراهم کنید

• و محیط آرام و ثابت نگهدارید.

• از ضدانگل داخلی به صورت دوره ای استفاده کنید تا از انگل داخلی پیشگیری کنید.

• در صورت بیماری با مشورت دامپزشک از درمان مناسب استفاده کنید.

جمع بندی نهایی

قطع ناگهانی تخمگذاری معمولا یک هشدار است که نشان می دهد شرایط طبیعی گله به هم خورده است.

در بیشتر موارد علت اصلی یکی از این موارد است:

• استرس

• تغذیه نامناسب

• تغییر نور

• بیماری

• یا شرایط محیطی نامناسب

با بررسی دقیق و اصلاح شرایط، معمولا می توان تخمگذاری را دوباره به حالت طبیعی برگرداند.

در ادامه اگر می خواهید درمورد عوامل موثر بر نازک شدن پوسته تخم و راه حل های درمان آن بیشتر بدانید پیشنهاد میکنیم مقاله "علت نازک شدن پوسته تخم و درمان آن" را نیز مطالعه کنید.