چگونه مرغداری خانگی را در تابستان خنک نگه داریم؟

جلوگیری از گرمازدگی و افت تخمگذاری در گرمای تابستان یکی از بزرگترین مشکلات در مرغداری خانگی است و بسیاری از مرغداران در این فصل با کاهش تخمگذاری، بی حالی مرغ ها، افزایش تلفات و بوی شدید سالن روبرو می شوند. مرغ ها برخلاف انسان ها توانایی تعریق ندارند و تحمل گرمای شدید برای آن ها سخت تر است؛ به همین دلیل اگر محیط بیش از حد گرم شود، خیلی سریع دچار استرس و ضعف می شوند.

بعضی از افراد تصور می کنند فقط گذاشتن یک پنکه یا باز گذاشتن در سالن کافی است، در حالی که خنک نگه داشتن مرغداری به مجموعه ای از عوامل مثل:

• تهویه

• تراکم

• رطوبت

• آب خنک

• سایه

• و مدیریت صحیح

وابسته است.

در این مقاله به طور کامل بررسی می کنیم:

• مرغ ها در چه دمایی دچار گرمازدگی می شوند

• نشانه های گرمازدگی چیست

• چطور سالن را خنک نگه داریم

• و چه اشتباهاتی در تابستان باعث تلفات و افت تخمگذاری می شود.

چرا گرمای تابستان برای مرغ ها خطرناک است؟

مرغ ها بدن حساسی نسبت به گرما دارند و چون غدد تعریق مثل انسان ندارند، دفع حرارت برایشان سخت تر است.

وقتی دمای محیط بالا می رود:

• مرغ اشتهایش کم می شود

• آب بیشتری مصرف می کند

• استرس افزایش پیدا می کند

• و انرژی بدن صرف خنک نگه داشتن خودش می شود

و در نتیجه:

• تخمگذاری کاهش می باید

• پوسته تخم نازک می شود

• رشد جوجه ها ضعیف می شود

• و احتمال بیماری بالا می رود

اگر گرما شدید باشد حتی ممکن است مرغ ناگهانی تلف شود.

مرغ ها درچه دمایی دچار گرمازدگی می شوند؟

به طول کلی دمای 18 تا 24 درجه برای مرغ ها ایده آل است. بالاتر از 30 درجه استرس گرمایی شروع می شود.

و دمای بالاتر از 35 درجه می تواند خطرناک باشد.

البته میزان تحمل گرما به :

• نژاد

• رطوبت هوا

• تهویه

• سن مرغ

• و تراکم گله بستگی دارد

در مناطق مرطوب حتی دمای پایین تر هم ممکن است مرغ را اذیت کند، چون بدن نمی تواند حرارت را راحت دفع کند.

نشانه های گرمازدگی در مرغ ها

شناخت اولیه گرمازدگی بسیار مهم است. چون اگر دیر متوجه شوید ممکن است مرغ تلف شود.

علائم اولیه گرما

در مراحل اولیه معمولا این نشانه ها دیده می شود:

• نفس نفس زدن

• باز نگه داشتن دهان

• دور نگه داشتن بال ها از بدن

• کاهش تحرک

• مصرف زیاد آب

در این مرحله هنوز می توان شرایط را کنترل کرد.

علائم شدید گرمازدگی

اگر گرما ادامه پیدا کند:

• مرغ بی حال می شود

• روی زمین می افتد

• تاج رنگ پریده می شود

• تخمگذاری ناگهان کم می شود

• و حتی ممکن است تلفات رخ دهد

در بعضی موارد مرغ بدون علامت طولانی ناگهان می میرد.

تهویه مناسب مهم ترین راه خنک نگه داشتن مرغداری

بسیاری از مشکلات تابستان به دلیل تهویه ضعیف است. هوای داخل سالن باید دائما جابه جا شود تا:

• گرما خارج شود

• رطوبت کاهش یابد

• آمونیاک جمع نشود

اگر هوا در سالن جمع شود بوی شدید ایجاد می شود و بیماری های تنفسی و همینطور استرس افزایش می یابد.

پنجره و جریان هوا

وجود پنجره در دو سمت سالن کمک می کند هوا بهتر جریان پیدا کنید.

اما باید مراقب باشید باد مستقیم شدید به مرغ ها نخورد و شب ها اختلاف دمای ناگهانی ایجاد نشود.

استفاده از پنکه

پنکه باعث کاهش دمای واقعی محیط نمی شود، اما جابه جایی هوا کمک می کند مرغ راحت تر گرما را تحمل کند.

در مرغداری استفاده از پنکه بسیار موثر است مخصوصا اگر همراه تهویه طبیعی باشد.

اهمیت سایه در تابستان

اگر مرغ ها فضای باز دارند، وجود سایه بسیار ضروری است. مرغی که مدت طولانی زیر آفتاب مستقیم بماند:

• سریع تر دچار استرس می شود

• آب بدنش کم می شود

• و تخمگذاری افت می کند

بهترین روش ایجاد سایه

می توان از:

• سقف شیروانی

• توری سایه انداز

• درخت

• یا پوشش موقت استفاده کرد

فضای سایه باید خشک، دارای جریان هوا و نسبتا خنک باشد.

آب تمیز و خنک در تابستان

بهتر است:

• آب چند بار در روز تعویض شود

• آبخوری زیر آفتاب مستقیم نباشد

• آب همیشه در دسترس باشد

• میتوان مقداری الکترولیت یا مولتی ویتامین در آب قاطی کرد تا استرس گرمایی را کاهش دهد

نقش تراکم گله در گرمای تابستان

هر چه تعداد مرغ ها در فضای کوچک بیشتر باشد:

• گرمای بیشتری تولید می شود

• هوا سنگین تر می شود

• و استرس گرمایی شدید تر می شود

در تابستان تراکم بالا یکی از مهم ترین علت های تلفات، بوی بد سالن و افت تخمگذاری است.

بستر مناسب در هوای گرم

بستر خیس یا مرطوب در تابستان خیلی سریع گرم، بدبو و آلوده می شود.

بستر باید خشک، تمیز و مرتب عوض شود.

رطوبت زیاد باعث افزایش آمونیاک و بیماری تنفسی می شود.

بهترین زمان دان دادن در تابستان

در گرمای شدید مرغ اشتهای کمتری دارد. بهتر است بخش اصلی دان صبح زود یا عصر خنک داده شود.

آیا خیس کردن محیط مرغداری کار درستی است؟

در مناطق خشک، مه پاش یا خنک سازی ملایم می تواند کمک باشد اما در مناطق مرطوب باید با احتیاط انجام شود.

اگر این کار بیش از حد انجام شود رطوبت بالا می رود و بستر خیس می شود که باعث افزایش بیماری می شود.

خوراک های خنک در تابستان و گرما

بهتر است در ساعات گرم روز بجای دادن دان از خوراک های خنک برای مرغ ها استفاده کرد. مانند:

• هندوانه : خنک و آبرسان، مصرف در حد کم

• خیار: کاهش دما، چند بار در هفته

• ماست رقیق شده: خنک و پروبیوتیک، 2-3 بار در هفته

• ذرت پخته خنک: انرژی بخش، مصرف متعادل

• کاهو: مرطوب، مصرف گهگاهی

• سیب بی هسته: آبرسان ، 1-2 بار در هفته

• یخ در آب: فقط در اوج گرما استفاده شود

• ویتامین سی: باعث کاهش استرس و افزایش سیستم ایمنی بدن می شود (طبق دوز مصرفی دارو)

• میوه یخ زده: خنک کننده ی عالی، در حد کم و گاهی استفاده شود

نکته مهم: استفاده از خوراک های خنک و سبزیجات و میوه های آبدار باید در حد متعادل و به اندازه استفاده شود. مصرف بیش از اندازه موجب بیماری های گوارشی، اسهال، کم اشتهایی و ... می شود.

اشتباهات رایج در فصل گرما

1. شلوغ کردن بیش از سالن

2. قطع شدن آب

3. تازه و خنک نبودن آب

4. تهویه ضعیف

5. دادن دان در ساعات گرم روز

جمع بندی نهایی

تابستان یکی از حساس ترین فصل ها در مرغداری است. اگر دمای محیط کنترل نشود، خیلی سریع باعث:

• استرس

• افت تخمگذاری

• بیماری

• و حتی تلفات شود.

مهمترین کارها برای خنک نگه داشتن مرغداری:

• تهویه مناسب

• آب خنک و کافی

• کاهش تراکم

• سایه مناسب

• و خشک نگه داشتن بستر است.

در روزهای گرم سال، شلوغ بودن سالن و تراکم بالا می تواند استرس گرمایی و تلفات را چند برابر کند. اگر می خواهید بدانید برای هر متر فضا چه تعداد مرغ مناسب است و چطور تراکم استاندارد را رعایت کنید، پیشنهاد می کنیم مقاله «چند مرغ در هر متر مربع؟» را نیز مطالعه کنید.