کرچی مرغ چیست؟ چگونه مرغ را از کرچی در بیاوریم یا عمدا کرچ کنیم؟

کرچی یکی از رفتارهای طبیعی مرغ است که بعضی مرغداران از آن استقبال می کنند و بعضی دیگر از آن فراری اند!

اگر هدف شما جوجه کشی طبیعی باشد، کرچی یک نعمت است. اما اگر مرغ تخم گذار دارید و تولید تخم برایتان اهمیت دارد کرچی می تواند دردسرساز باشد.

در این مقاله به طور کامل یاد می گیریم:

• علائم دقیق مرغ کرچ

• چه زمانی باید مرغ را از کرچی خارج کرد

• روش های عملی و اصولی بیرون آوردن از کرچی

• چگونه مرغ را کرچ کنیم

کرچی مرغ چیست؟

کرچی (Broodiness) یک حالت غریزی و هورمونی در مرغ است که باعث می شود مرغ تمایل شدید به خوابیدن روی تخم ها جوجه کشی پیدا کند.

در این حالت:

• مرغ ساعت های طولانی داخل لانه می نشیند

• کمتر غذا می خورد

• و بدنش برای گرم نگه داشتن تخم ها تنظیم می شود

از نظر علمی، افزایش هورمون «پرولاکتین» باعث بروز رفتار کرچی می شود.

نکته مهم:

همه نژاد ها به یک اندازه کرچ نمی شوند. مثلا نژادهای بومی و محلی بیشتر از نژادهای صنعتی کرچ می شوند.

علائم دقیق مرغ کرچ

برای اینکه مطمئن شوید مرغ واقعا کرچ شده، این نشانه ها را بررسی کنید:

• دائم داخل لانه می نشیند حتی اگر تخم نباشد

• موقع نزدیک شدن صدای خاص و خشن در می آورد

• پرهای سینه را می کند

• کمتر بیرون می آید

• تاج کمی کوچکتر و کمرنگ تر می شود

• تخم گذاری قطع می شود

تفاوت مهم:

مرغی که استراحت می کند با مرغی که کرچ شده فرق می کند.

مرغ کرچ حتی شب ها هم روی لانه می ماند.

چرا بعضی مرغ ها کرچ نمی شوند؟

در مرغ های صنعتی تخم گذار مثل هایلاین کرچی تقریبا حذف شده است. چون در اصلاح نژاد صنعتی، هدف افزایش تولید تخم بوده نه جوجه کشی.

در مرغداری خانگی باید قبل از تهیه مرغ ها دقت کنید که با چه هدفی می خواید پرورش را شروع کنید. هدف تولید تخم یا جوجه کشی؟ انتخاب نژاد اولین و مهم ترین عامل در کرچ شدن زیاد یا نشدن مرغ ها است. نژادهایی مانند آمروک، برهما، مرندی، گلپایگان و ... بیشتر تمایل به تخم گذاری دارند و در بین گله تعداد کمی در فصل بهار و تابستان کرچ می شوند. اما نژاد هایی مانند گلین تمایل زیادی به کرچ شدن دارند و تقریبا بعد از هر 10-20 عدد تخم کرچ می شوند.

پس نمی توانید از نژادهای به اصطلاح کرچ شو انتظار تولید تخم بالا داشته باشید و یا از نژاد های تخمگذار انتظار جوجه کشی زیاد داشته باشید.

عوامل موثر در کرچی:

• نژاد (مهم ترین عام)

• فصل (بهار بیشتر)

• تعداد تخم در لانه

• نور روز

• شرایط آرام محیط

آیا باید مرغ را از کرچی در بیاوریم؟

اگر هدف شما تولید تخم خوراکی است، بله.

چون مرغ کرچ:

• تخم نمی گذارد

• وزن کم می کند

• ضعیف می شود

• گاهی دچار انگل و بیماری می شود

اما اگر قصد جوجه کشی دارید، کرچی طبیعی بهترین و کم هزینه ترین روش است.

روش های اصولی خارج کردن مرغ از کرچی

در اینجا روش های عملی و موثر را توضیح می دهیم:

1. برداشتن تخم ها

ساده ترین مرحله این است که:

تمام تخم ها را سریع از لانه جمع کنید. اجازه ندهید تخم در لانه بماند.

گاهی در مراحل اولیه همین کار جوابگو است.

2. تغییر محل مرغ

مرغ را داخل یک قفس جدا با:

• کف توری یا سیمی

• بدون پوشال

• بدون لانه

• به همراه آب و دان

به مدت 3 تا 5 روز منتقل کنید. هوای خنک زیر بدن مرغ باعث کاهش تحریک هورمونی می شود.

اگر کرچی مرغ زیاد بود می توانید یک خروس هم همزمان با مرغ داخل قفس بگذارید. آب و دون در اختیارشان بگذارید. جفت گیری خروس با مرغ باعث می شود کرچی متوقف شود.

3. افزایش نور و تحرک

مرغ را محیط روشن تر قرار دهید.

اجازه تحرک بیشتر بدهید

دان و آب تازه در دسترس باشد.

فعالیت بدنی کمک می کند چرخه کرچی متوقف شود.

4. خنک کردن ملایم بدن (روش سنتی)

کف بدن مرغ را کمی با آب خنک مرطوب کنید تا دمای بدن پایین آید. بعضی افراد بدن مرغ را داخل یک ظرف آب خیس می کنند.

اما باید این روش را با احتیاط انجام دهید و در هوای سرد توصیه نمی شود.

اشتباهات رایج در خارج کردن از کرچی

• گرسنه نگه داشتن مرغ

• استرس شدید به مرغ

• پرت کردن یا تنبیه فیزیکی

• بی توجهی کامل و رها کردن طولانی

این موارد باعث ضعف شدید و حتی تلفات می شود.

چگونه مرغ را عمدا کرچ کنیم؟

اگر قصد جوجه کشی طبیعی را دارید، می توانید شرایط را برای تحریک کرچی فراهم کنید:

مراحل:

1. تعدادی تخم (5 تا 10 عدد) در لانه بگذارید.

2. محیط آرام و کم نور باشد

3. لانه خصوصی و بدون مزاحمت باشد

4. در فصل بهار یا اوایل تابستان اقدام کنید

معمولا بعد از چند روز مرغ مستعد کرچ شدن می شود.

چند تخم زیر مرغ بگذاریم؟

بسته به جثه مرغ تعداد تخم را انتخاب کنید.

مرغ کوچک 6 تا 8 عدد تخم

مرغ بزرگ 10 تا 12 عدد تخم

تخم ها باید تازه، تمیز و نطفه دار باشند.

مدت کرچی مرغ چقدر است؟

مدت جوجه کشی طبیعی 21 روز است. در این مدت مرغ فقط روزی یکبار برای آب و غذا بلند می شود. اگر بعداز 25 روز تخم ها باز نشدند، احتمالا نطفه دار نبوده و یا در روند تبدیل به شدن به جوجه کامل و یا خارج شدن از تخم مشکلی پیش آمده است.

دلایل خفه شدن و تلف شدن جوجه ها در تخم زیر مادر

اگر تخم ها زیر مرغ مادر باشند و قبل از هچ بمیرند، دلایل احتمالی شامل موارد زیر است:

1. عدم تنظیم دما و رطوبت

برخی مرغ ها تجربه کافی برای جوجه کشی ندارند و ممکن است به درستی روی تخم ها نخوابند. اگر مرغ زیاد بلند شود یا بیش از حد به تخم ها فشار بیاورد، جنین آسیب می بیند.

2. کمبود مواد مغذی در مرغ مادر

اگر مرغ مادر تغذیه مناسبی نداشته باشد، کیفیت تخم ها پایین می آید و جنین ها ضعیف شده و نمی توانند رشد کنند.

3. بیماری ها و عفونت ها

عفونت های داخلی مرغ مادر یا آلودگی پوسته تخم مرغ ها می تواند باعث مرگ جنین شود.

4. عدم چرخش طبیعی تخم ها

مرغ های بی تجربه ممکن است تخم ها را به طور مناسب نچرخانند، که باعث می شود جنین به پوسته بچسبند و رشد ناقص داشته باشد.

5. آلودگی محیطی

بستر آلوده و کثیف، رطوبت بیش از حد یا حضور انگل ها و قارچ ها می تواند روی سلامت تخم ها تاثیر بگذارد.

اگر این مشکل تکرار شود بهتر است شرایط نگهداری و سلامت مرغ مادر بررسی شود و درصورت نیاز از دستگاه جوجه کشی استفاده کنید.

مراقبت از مرغ کرچ

در دوران کرچی:

• آب و دانه نزدیک لانه باشد

• محل تمیز و خشک باشد

• از انگل و شپش جلوگیری کنید.

• روزی یکبار مرغ را بررسی کنید

• مرغ کرچ به دلیل نشستن طولانی مدت مستعد انگل است.

اگر مرغ کرچ غذا نمیخورد چکار کنیم؟

اگر مرغ غذا نخورده و ضعیف شود باید کمکش کنید. چون نخوردن طولانی مدت ممکن است باعث ضعف شدید حتی مرگ شود.

این راهکارها را امتحان کنید:

• غذا و آب را کنار لانه بگذار تا لازم نباشد بلند شود.

• روزی 1 تا 2 بار مرغ را آروم بلند کنید تا کمی راه برود و غذا بخورد.

• غذاهای خوش بو و نرم بدهید تا اشتها را تحریک کند.

خوراک های تقویتی و مقوی:

• تخم مرغ آبپز و له شده

• نان خیس شده (برای جلوگیری از ضعف شدید)

• بلغور پخته

• عسل با آب ولرم (خیلی کم)

• میلورم خشک یا لارو سرباز خشک

• ویتامین های محلول در آب (AD3E, B12) هفته ای 2 بار

نکات مهم:

• نان را با آب یا شیر ولرم خیس کن تا راحت هضم شود.

• نان باید تازه و بدون کپک باشد

• نان یکبار در روز و هفته ای 2-3 بار کافی است. مصرف هرروز و پشت هم مضرر است.

• میتوانی روی غذا کمی پودر سنگ کلسیم یا قطره ویتامین هم قاطی کنی تا مقوی تر شود.

• اگر مرغ تمایلی نشان نداد، نگران نباشید گاهی با 2-3 بار امتحان عادت می کند.

• اگر بیشتر از 21 روز کرچ ماند و همچنان غذا و خوراک کافی نخورد، تخم ها را بردارید و مرغ را از کرچی در بیاوردید.

جمع بندی:

کرچی مرغ یک رفتار طبیعی و مفید است. اگر هدف شما جوجه کشی باشد.

اما اگر مرغ تخمگذار دارید بهتر است آن را مدیریت کنید تا تولید تخم کاهش نیابد.

اولین و مهم ترین عامل در کرچ شدن یا نشدن مرغ نژاد است. پس در انتخاب نژاد مناسب دقت کنید.

اگر در مراحل جوجه کشی با مشکل نطفه در تخم ها مواجه شدید، این مسئله بسیار مهم مربوط به گله است که نباید از آن به سادگی گذر کنید.

در مقاله «چرا تخم بدون نطفه است» به طول کامل در این مورد توضیح داده ایم و راه حل های عملی برای حل این مشکل را ذکر کرده ایم. پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید.