سهشنبه، ۲۳ تیر ۱۴۰۵
یکی از مشکلاتی که خیلی از پرورش دهنگان جوجه با آن روبرو می شوند، کج شدن پا، ناتوانی در راه رفتن یا حتی فلج شدن جوجه هاست. معمولا این مشکل در روزهای اول یا هفته های ابتدایی زندگی جوجه دیده می شود و اگر به موقع رسیدگی نشود، می تواند باعث:
ضعیف شدن
عقب ماندن در رشد
زمین گیر شدن
و حتی مرگ جوجه شود.
خیلی از افراد تصور می کنند این مشکل فقط بخاطر کمبود کلسیم است اما در واقع علت های مختلفی می تواند باعث این مشکل شود.
در این مقاله به صورت کامل بررسی می کنیم:
علت های اصلی این مشکل چیست
چگونه آن را تشخیص دهیم
چه زمانی قابل درمان است
و چگونه از آن پیشگیری کنیم

این مشکل به شکل های مختلفی ظاهر می شود:
پاها به طرفین باز می شود (جوجه نمی تواند بایستد)
یکی از پاها ضعیف یا کج می شود
جوجه روی پنجه یا مفصل راه می رود
تعادل ندارد و مدام زمین می خورد
یا کاملا زمین گیر می شود
شدت مشکل می تواند از خفیف یا بسیار شدید متفاوت باشد.
در بیشتر موارد این مشکل به یکی از این عوامل مربوط می شود:
تغذیه نامناسب
کمبود ویتامین و مواد معدنی
سطح لغزنده کف
مشکلات ژنتیکی یا جوجه کشی
بیماری ها
گاهی هم چند عامل همزمان باعث این وضعیت می شوند.
یکی از شایع ترین علت ها، کمبود مواد ضروری در بدن جوجه است.
کلسیم برای استحکام استخوان ها و رشد اسکلت ضروری است.
اگر جوجه کلسیم کافی دریافت نکند:
استخوان ها ضعیف می شود
پا توان تحمل وزن بدن را ندارد
و به مرور کج می شود
ویتامین D کمک می کند کلسیم در بدن جذب شود.
اگر این ویتامین کم باشد، حتی با وجود کلسیم، استخوان ها ضعیف می مانند و مشکل پا ایجاد می شود.
کمبود ویتامین ها B به ویژه B2 باعث فلجی، ضعف پا و مشکل در راه رفتن شود.
بسیاری از مرغداران تازه کار به جوجه ها:
نان
برنج
غذای خانگی
یا دان مخصوص مرغ بالغ
را می دهند. این غذاها معمولا پروتئین کافی مورد نیاز جوجه را ندارند. ویتامین ها و مواد معدنی آن ها برای رشد و تقویت جوجه کافی یا بالانس نیست. که در نتیجه باعث ضعف و رشد ناقص جوجه ها می شود.
یکی از شایع ترین علت ها، مخصوصا روزهای اول، کف نامناسب است.
اگر جوجه روی سطح مثل:
سرامیک
پلاستیک
کارتن صاف
یا روزنامه
نگهداری شود، پاها سر می خورند و به مرور به طرفی باز می شوند، عضلات ضعیف می شوند و جوجه نمی تواند بایستد.
دمای اشتباه هم می تواند باعث ضعف جوجه شود.
در سرما:
جوجه بی حرکت می شود
عضلات ضعیف می شود
و حرکات کاهش می یابد.
در گرمای زیاد هم:
اشتها کم می شود
و رشد ناقص می ماند.
اگر جوجه کشی به درستی انجام نشود ممکن است جوجه ها:
ضعیف متولد شوند
استخوان بندی ناقض داشته باشند
یا از ابتدا مشکل حرکتی داشته باشند
اشتباهاتی مانند تنظیم نبودن دما، رطوبت و چرخش تخم ها می تواند باعث این مشکلات شود.
اگر علاوه بر مشکلات پا علائمی مانند:
بی حالی شدید
لرزش
بی اشتهایی
یا تلفات
وجود داشته باشد، باید احتمال بیماری بررسی شود.
اگر تعداد جوجه ها در فضای کم زیاد باشد :
حرکت محدود می شود
جوجه های ضعیف تر زیر فشار می مانند
بله اگر زود تشخیص داده شود.
در موارد خفیف اگر به دلیل سطح لغزنده یا ضعف جزیی باشد می توان با اصلاح بستر و تغذیه مناشب مشکل را برطرف کرد.
اما در موارد شدید و فلجی کامل درمان سختتر می شود و گاهی بهبودی کامل وجود ندارد.
برای پیشگیری باید از همان روزهای اول دقت شود:
استفاده از بستر مناسب
تغذیه کامل و استاندارد
تامین ویتامین و مواد معدنی
تنظیم دمای مناسب
جلوگیری از شلوغی بیش از حد
انتخاب جوجه سالم (و انتخاب تخم از گله سالم)
گاهی ضعیف بودن جوجه ها از ضعیف بودن مولد ها است و یا مشکلات ژنتیکی. با اصلاح و تقویت مولد ها این مشکل برطرف می شود.
کج شدن پا و فلجی جوجه ها معمولا نتیجه ترکیبی از:
تغذیه نامناسب
کمبود ویتامین
کف نامناسب
یا شرایط نگهداری نامناسب است.
رسیدگی زود هنگام می تواند بسیاری از مشکلات جدی جوجه ها جلوگیری کند.
بسیاری از مشکلات رشد و ضعیف بودن جوجه ها از مشکلات تغذیه و کمبود مواد مغذی است. اگر می خواهید بدانید جوجه ها در هر سنی به چه غذایی نیاز دارند پیشنهاد می کنیم مقاله « بهترین دان برای جوجه یکروزه تا دوماهگی » را نیز مطالعه کنید.